naciek wzorcowy CT7
nieszczelność kalibrowana
Nacieki wzorcowe są precyzyjnymi źródłami kontrolowanego strumienia gazu znacznikowego o znanej wartości nieszczelności. Służą do sprawdzania czułości, poprawności działania i stabilności helowych wykrywaczy nieszczelności oraz kompletnych stanowisk pomiarowych.
W zależności od zastosowania dostępne są wzorce o różnych wartościach nieszczelności, konstrukcji i sposobie podłączenia. Dobór odpowiedniego nacieku powinien uwzględniać zakres pomiarowy detektora, metodę badania oraz wymagania dotyczące kontroli i wzorcowania układu.
Rodzaje nacieków wzorcowych
Nacieki wzorcowe wytwarzają znany i powtarzalny strumień gazu znacznikowego, dzięki czemu umożliwiają kalibrację wykrywacza, kontrolę jego czułości oraz sprawdzenie kompletnego stanowiska pomiarowego. W zależności od konstrukcji mogą wykorzystywać element permeacyjny lub kapilarny, z własnym zbiornikiem gazu lub bez niego. Dostępne są zarówno nacieki z zaworem odcinającym, jak i wersje bez zaworu.
Nacieki z zaworem odcinającym pozwalają odizolować źródło gazu wzorcowego, gdy nie jest ono używane. Dostępne są warianty helowe obejmujące wartości od około 10−4 do 10−9 mbar·l/s, z różnymi przyłączami próżniowymi i pojemnościami zbiorników.
Nacieki bez zaworu są prostszymi, stale aktywnymi źródłami wzorcowego strumienia gazu. Oferowane są w kilku zakresach wartości, również dla bardzo małych strumieni rzędu 10−8–10−9 mbar·l/s. Dobór zakresu powinien odpowiadać poziomowi nieszczelności mierzonemu w konkretnej aplikacji.
Nacieki śrubowe i wzorce do stanowisk produkcyjnych
W automatycznych stanowiskach kontroli szczelności mogą być stosowane niewielkie nacieki kapilarne zintegrowane ze śrubą lub detalem wzorcowym. Pozwalają one wprowadzić znaną nieszczelność bezpośrednio do przyrządu testowego lub elementu wzorcowego i sprawdzać nie tylko sam detektor, lecz również szczelność przyłączy, oprzyrządowania i całego toru pomiarowego.
Hel, wodór i mieszaniny gazowe
Najczęściej stosowanym gazem wzorcowym jest 4He, jednak w zależności od wykrywacza możliwe jest również stosowanie wodoru i 3He. Do kalibracji zewnętrznej należy stosować wzorzec zawierający ten sam gaz znacznikowy, który jest używany podczas pomiaru.
W metodzie z użyciem sondy wąchającej możliwa jest również kalibracja przy użyciu mieszaniny gazowej o znanym stężeniu gazu znacznikowego. W takim przypadku wartością odniesienia jest koncentracja, np. wyrażona w ppm, a nie klasyczny strumień nacieku w mbar·l/s.
Nacieki dedykowane do konkretnych wykrywaczy
Część nacieków jest projektowana specjalnie do określonych urządzeń. Np. ASM 310 posiada wewnętrzny naciek 4He o wartości rzędu 10−7 mbar·l/s, wykorzystywany podczas automatycznej kalibracji urządzenia. Do kalibracji zewnętrznej można zastosować naciek dobrany do zakresu pomiarowego konkretnej aplikacji.
Dla ASM 306S dostępne są dedykowane nacieki do metody wąchania zarówno z 100% He, jak i 100% H2. Ich zakres wynosi 4–6 × 10−5 mbar·l/s.
Dobór nacieku powinien uwzględniać jego wartość nominalną, gaz znacznikowy, metodę badania, zakres pomiarowy, sposób przyłączenia oraz konkretny model wykrywacza.
Przykładowa tabela porównawcza
| Cecha | FV4110 | FV4510 | F04820 | ASM 306S He | ASM 306S H2 |
|---|---|---|---|---|---|
| Gaz wzorcowy | He | He | He | 100% He | 100% H2 |
| Konstrukcja | z zaworem | z zaworem | bez zaworu | dedykowany wzorzec sniffer | dedykowany wzorzec sniffer |
| Wartość nieszczelności | 1–3 × 10−4 mbar·l/s | 5–8 × 10−6 mbar·l/s | 1–3 × 10−8 mbar·l/s | 4–6 × 10−5 mbar·l/s | 4–6 × 10−5 mbar·l/s |
| Zbiornik | 1000 cm3 | 250 cm3 | — | ciśnieniowy | ciśnieniowy |
| Przyłącze | DN 25 ISO-KF | DN 25 ISO-KF | DN 40 | dedykowane do ASM 306S | dedykowane do ASM 306S |
| Nr kat. | FV4110 | FV4510 | F04820 | 127388 | 127387 |
| Typowe zastosowania | kalibracja układów dla większych wartości nieszczelności | kalibracja zakresu średniego | kalibracja bardzo małych nieszczelności | kalibracja ASM 306S dla helu | kalibracja ASM 306S dla wodoru |








